Dlaczego słychać sąsiadów i co naprawdę daje ściana akustyczna

W blokach najczęściej męczy hałas powietrzny: rozmowy, TV, muzyka. Ściana akustyczna z niezależnym rusztem, wełną i podwójnymi płytami g-k potrafi ograniczyć ten hałas o 10-20 dB, czyli subiektywnie nawet o połowę głośności. Warunek: poprawny montaż bez mostków akustycznych i uszczelnienie obwodu.

Nie mylmy tego z hałasem uderzeniowym, jak tupanie z góry czy wiercenie w pionie. Na to ścianka na ścianie sąsiada działa słabiej. Tu pomaga też sufit podwieszany na wieszakach akustycznych i dywany, ale to inny temat.

W praktyce w mieszkaniu 45-60 m2 najczęściej wygłusza się ścianę 2,5-4 m długości w salonie lub sypialni. Grubość kompletu ścianki to zwykle 7-12 cm. Najrozsądny kompromis to ok. 10 cm, które nie „zjada” zbyt wiele metrażu, a daje odczuwalny efekt.

Projekt i pomiary: grubość, kolizje, gniazdka

Dobór systemu grubości

• Minimalny wariant: UW/CW 50 mm + wełna 50 mm + 2x płyta 12,5 mm - ok. 77-85 mm gotowej grubości z gładzią. Skuteczność dobra przy hałasie mowy i TV.
• Mocniejszy wariant: UW/CW 75 mm + wełna 75 mm + 2x płyta 12,5 mm - ok. 100-110 mm. Lepsze tłumienie niskich tonów.
• Wariant premium: ruszt odsprzęgnięty wieszakami akustycznymi + masa tłumiąca między płytami. Drożej, ale najstabilniejszy efekt.

Sprawdź kolizje

• Grzejnik na ścianie - zostaw 2-3 cm luzu między tyłem grzejnika a nową okładziną. Czasem trzeba go zdemontować i ponownie zawiesić na dłuższych hakach.
• Parapet i okna boczne - ścianka może wymagać skrócenia parapetu albo dorobienia dostawki.
• Drzwi w narożniku - upewnij się, że opaska drzwiowa zmieści się po dołożeniu grubości ścianki.
• Rury i piony - obejścia warto planować w świetle między profilami, bez sztywnego „przykręcania” do rur.

Instalacje elektryczne i media

• Gniazdka przenieś do przestrzeni rusztu. Użyj puszek podtynkowych z uszczelnieniem lub doklej putty pad z masy butylowej na tył puszki.
• Unikaj gniazdek „plecami do pleców” po obu stronach ściany. Jeśli muszą być, rozsuń je o min. 40-60 cm poziomo.
• Przewody prowadź w peszlu, najlepiej w pasie między stojakami. Nie przewiercaj profili CW na wylot w wielu miejscach - osłabia to i wprowadza mostki.

Montaż krok po kroku

1. Przygotowanie podłoża i trasowanie

• Oczyść podłogę i sufit przy ścianie. Zmierz odchyłki ściany sąsiada - jeśli krzywa, trzymaj stałą linię rusztu względem pomieszczenia, nie ściany.
• Wytrasuj linię prowadzenia profilu UW na podłodze i suficie. Zaplanuj 1-2 cm dystansu między rusztem a istniejącą ścianą.

2. Profile obwodowe z taśmą akustyczną

• Pod profile UW przyklej taśmę akustyczną PE lub butylową. To klucz do odsprzęglenia.
• Przykręć UW do podłogi i sufitu co 40-60 cm kołkami szybkiego montażu. Nie dociskaj „na beton” - równomiernie, bez deformacji profilu.

3. Wieszak akustyczny czy bezpośrednio do ściany

Lepsze wyniki uzyskasz na wieszakach akustycznych przytwierdzonych do ściany sąsiada co 80-120 cm w pionie na każdy stojak. Jeśli budujesz ruszt wolnostojący bez łączenia ze ścianą, zwiększ gęstość stojaków i stabilizację.

• Wieszaki akustyczne montuj przez warstwę taśmy akustycznej do ściany.
• Jeśli używasz zwykłych ES, podłóż pod nie podkładkę akustyczną lub butyl.

4. Stojaki CW i dystans od ściany

• Wsuń profile CW w UW. Rozstaw standardowo 600 mm w osi. Przy cienkich płytach i masie tłumiącej rozstaw 400 mm by ograniczyć ugięcia.
• Ustaw lico stojaków równoległe do płaszczyzny pomieszczenia. Zachowaj 10-20 mm luzu od istniejącej ściany.
• Nie łącz stojaków z podłożem na sztywno poza punktami przez wieszaki akustyczne i UW.

5. Wełna mineralna i instalacje

• Wypełnij przegrody wełną 50-75 mm o gęstości 35-50 kg/m3. Wełna ma wypełnić, nie być ściśnięta. Ciąć nożem z linijką.
• Kable w peszlach poprowadź w płaszczyźnie ściany. Puszki osadź w płytach dopiero po ich montażu, z zachowaniem uszczelnienia tyłu puszki.

6. Okładanie płytami g-k - warstwa 1

• Zacznij od pełnych płyt. Spoiny pionowe mijaj względem osi stojaków co min. 200 mm między warstwami.
• Wkręty TN 25-35 mm co 25 cm na stojaku i co 17 cm na krawędziach. Główki nie mogą przecinać kartonu.
• Przerwy obwodowe 3-5 mm od sufitu i ścian bocznych - zostaną uszczelnione akrylem.

7. Masa tłumiąca - opcjonalnie

Między warstwami płyt możesz nałożyć warstwę viscoelastycznej masy tłumiącej. Podnosi koszt, ale potrafi dodać 3-5 dB tłumienia, zwłaszcza w średnich częstotliwościach.

8. Okładanie płytami g-k - warstwa 2

• Druga warstwa z przesunięciem wszystkich pionowych i poziomych spoin. Wkręty dłuższe, np. 35-45 mm, co 25-30 cm.
• Nie łącz sztywno płyt z sufitem i ścianami bocznymi - zostaw dylatację na akryl.

9. Uszczelnienia i spoiny

• Obwód ścianki wypełnij akrylem akustycznym. Nie oszczędzaj - to domyka drogę dźwięku.
• Spoiny płyt: taśma papierowa lub włókninowa + masa szpachlowa. Narożniki - taśma narożna.
• Grunt, gładź i farba w standardzie pomieszczenia.

Detale krytyczne, które robią różnicę

• Gniazdka i puszki - stosuj puszki z uszczelką lub oklej tyły puszek masą butylową. Uszczelnij wejścia przewodów akrylem.
• Listwy przypodłogowe - nie przykręcaj ich przez ściankę do muru. Klej do płyty g-k lub klipsy. Dylatację pod listwą wypełnij akrylem.
• Ominięcie mostków - nie przenoś dźwięku przez sztywne łączniki mebli na wylot. Półki wieszaj na kołkach do rusztu, nie przewiercaj ścianki do muru.
• Wieszanie TV - szukaj stojaków CW, stosuj odpowiednie kołki do profili lub płyty. Przy ciężkich uchwytach dodaj wstawki wzmacniające z OSB między warstwami płyt.
• Narożniki i połączenia z innymi ścianami - każdą szczelinę obwodową i w narożnikach wypełnij akrylem przed malowaniem.

Wykończenie i oświetlenie przy ścianie akustycznej

Jeśli planujesz listwę LED przy suficie, prowadzona na ściance akustycznej, mocuj ją do płyt i profili rusztu, nie do starej ściany. Dzięki temu nie tworzysz mostków akustycznych. Taśmy LED zasilaj z puszki serwisowej w ściance, przewody w peszlu.

Przy tapecie lub dekorze 3D uważaj na wkręty i kołki. Do płyt g-k używaj kołków rozporowych do płyt lub molly. Ciężkie panele montuj w miejscach, gdzie biegną stojaki CW.

Orientacyjne efekty i koszt m2

• Poprawa tłumienia hałasu mowy i TV: 10-15 dB dla CW 50 + 2x 12,5 mm + wełna 50 mm. Z masą tłumiącą i wieszakami akustycznymi: 15-20 dB.
• Hałas niskotonowy: poprawa mniejsza, ale zauważalna. Źródłem bywa też przenoszenie boczne przez strop i sufit - wtedy rozważ sufit na wieszakach akustycznych.
• Koszt materiałów: 160-300 zł/m2. Robocizna w większych miastach: 120-220 zł/m2. Małe odcinki są proporcjonalnie droższe.

Najczęstsze błędy przy wygłuszaniu ściany

• Brak taśmy akustycznej pod profilami UW i wieszakami - mostki akustyczne niweczą połowę efektu.
• Brak dylatacji i akrylu na obwodzie - „szczelina” 1 mm to otwarta droga dla dźwięku.
• Jedna warstwa płyty - zbyt mała masa okładziny. Minimum to dwie warstwy 12,5 mm z mijaniem spoin.
• Ściśnięta wełna - traci właściwości. Ma wypełniać, nie być upchana.
• Gniazdka naprzeciw siebie lub nieuszczelnione puszki - „okna akustyczne” w ścianie.
• Mocowanie elementów dekoracyjnych przez ściankę do muru - tworzy twarde połączenie i przenosi drgania.
• Niedokładny rozstaw profili - uginające się płyty, pęknięcia i spadek skuteczności.

Podsumowanie

• Wybierz system: min. CW 50 + wełna 50 + 2x płyta 12,5 mm.
• Stosuj taśmy akustyczne pod profilami i wieszakami.
• Wełna wypełnia przegrodę bez ściskania.
• Dwie warstwy płyt z mijaniem spoin, opcjonalnie masa tłumiąca.
• Każdą szczelinę obwodową wypełnij akrylem.
• Puszki i gniazda uszczelnione, bez par „plecami do pleców”.
• Nie twórz mostków montując meble lub listwy do starej ściany.

FAQ

Czy potrzebuję pozwolenia na wykonanie ścianki akustycznej w mieszkaniu?

Nie, to prace wykończeniowe. Nie ingerujesz w konstrukcję. Zachowaj zasady BHP, nie naruszaj instalacji wspólnych i unikaj prac głośnych w godzinach ciszy.

Czy zwykłe płyty g-k wystarczą, czy muszą być akustyczne?

Zwykłe płyty działają, ale płyty akustyczne o podwyższonej masie i sztywności dają lepsze wyniki. Największą różnicę robi jednak poprawny montaż, dwie warstwy i szczelność.

Ile miejsca stracę w pokoju?

Przy profilach 50 mm i dwóch płytach po 12,5 mm gotowa grubość to ok. 8-9 cm. Na ścianie 4 m długości to 0,32-0,36 m2 powierzchni.

Czy mogę dodatkowo poprawić efekt bez zwiększania grubości?

Tak: masa tłumiąca między płytami, gęstsza wełna, wieszaki akustyczne i perfekcyjne uszczelnienie obwodu. Drobiazgi robią łącznie odczuwalną różnicę.